Logo do druku

Aspekty rozwoju zawodowego człowieka

Rozwój zawodowy jest procesem przebiegającym przez większość życia. U każdego rozpoczyna się w różnym wieku, jednak zawsze związany jest z rozwojem umiejętności, zdolności, wiedzy, oraz cech osobowości odnoszących się do pracy zawodowej. Planowanie własnego rozwoju kariery, nie powinno być już dla nikogo zaskoczeniem. Dzięki przemyślanym krokom, można znaleźć dającą zadowolenie i dobre warunki finansowe pracę. Im lepiej jesteś do tego przygotowany, tym większe masz szanse, że proces ten zakończy się sukcesem.

Zmiany zachodzące w dzisiejszym świecie, związane z konkurencją, nowymi technologiami, globalizacją sprawiają, że osoby które chcą utrzymać się i rozwijać na rynku pracy, muszą planować i kształtować swój rozwój zawodowy od samego początku wstąpienia na ścieżkę zawodową. W czasach, gdy najpopularniejszymi słowami na rynku pracy są: mobilność, elastyczność, przekwalifikowanie się, nie można mówić o tradycyjnym „przypisywaniu” na stałe osoby do konkretnej branży. Dlatego niezmiernie ważne jest aby posiadać w swoim „portfolio” szeroki wachlarz kompetencji. Kluczem do sukcesu są umiejętności, rozległe kwalifikacje i świadome oraz dojrzałe budowanie swojej drogi zawodowej. Ludzie pytani o to, czym kierują się przy wyborze miejsca pracy, najczęściej wybierają satysfakcję z wykonywanego zawodu oraz dobrą atmosferę. Wynika z tego, że potrzebę stabilności wyprzedziła chęć zarabiania dużych pieniędzy i otrzymywania bogatego pakietu socjalnego.

W harmonii z własnym rozwojem zawodowym

Poprzez rozwój zawodowy rozumiemy uzupełnianie przez pracowników wiedzy niezbędnej do prawidłowego wykonywania zadań na aktualnym stanowisku, oraz rozwijanie dodatkowych kompetencji pod kątem awansu, przesunięcia na inne stanowisko lub zmiany organizacyjnej. Rozwój zawodowy jest to osiągnięcie zaplanowanego celu i dobrej pozycji zawodowej, przebiegające w określonym czasie i wymagające odpowiedniego przygotowania się do planowania kariery. Możemy wyróżnić dwa modele rozwoju kariery: tradycyjny (następuje poprzez następujące stadia: wybór zawodu, stabilizację, zakończenie kariery) i współczesny (inwestowanie w rozwój kariery).
We współczesnym świecie rozwój zawodowy charakteryzuje się zmiennością, nieprzewidywalnością i mobilnością. Aby się w tym rozwoju odnaleźć należy być elastycznym i dostosować się do rynku pracy.

Wyróżniamy kilka typów rozwoju kariery:

  • typ specjalisty (wysoki stopień zaangażowania)
  • typ spiralny (przechodzenie co kilka lat z jednego zajęcia do drugiego z jednoczesnym rozbudowywaniem umiejętności z wcześniejszych prac)
  • typ zmienny (częste zmiany prac, które różnią się od siebie)
  • typ liniowy (posuwanie się na szczeblach stanowisk, w hierarchicznej kolejności)

Rozwój zawodowy jest rozumiany jako mobilność w poziomie, pionie, lub w głąb struktury organizacji poprzez rozwijanie istniejących kompetencji i nabywanie nowych.
Na rozwój zawodowy ma wpływ wiele czynników, niektóre z nich są niezależne od człowieka. Przykładem mogą być biologiczne i fizyczne aspekty rozwoju. Jedynymi czynnikami, na które człowiek ma wpływ są czynniki psychiczne m.in.: doświadczenie w określonych dziedzinach, zainteresowania, motywacje, światopogląd. Rozwój zawodowy kształtuje też w pewnym stopniu sytuacja ekonomiczna i gospodarcza w kraju.

Rozwój zawodowy – misja czy przymus

Rozwój zawodowy przebiega w ramach ogólnego rozwoju człowieka, dotyczy prawie całego życia. Teorie rozwoju zawodowego podkreślają, że rozpoczyna się w okresie dzieciństwa i trwa do wieku dojrzałego. Psychologia wyróżnia sześć kategorii przy pomocy których można dokonać klasyfikacji rodzajów osobowości i środowiska pracy: realistyczna, społeczna, badawcza, artystyczna, przedsiębiorcza i konwencjonalna. Rozwój zawodowy to proces wdrażania obrazu samego siebie. Poglądy ludzi na to kim są, zostają odzwierciedlone w tym co robią. Każdy człowiek w swoim rozwoju przechodzi pięć etapów tj.: wzrost, poszukiwania, zajęcie pozycji, utrzymanie i odchodzenie.

Rozwój zawodowy jest postępującym, ciągłym i nieodwracalnym procesem, którego celem jest wybór zawodu. Kierunek i tempo przechodzenia jednostki od jednego poziomu zawodowego do drugiego jest uzależnione od inteligencji, pozycji społecznej, ekonomicznej, zainteresowań i wartości. Satysfakcja zawodowa i życiowa zależy od zakresu w jakim jednostka może w swojej pracy dać wyraz własnym zdolnościom, zainteresowaniom i wartościom. Gdy człowiek może w swojej pracy zawodowej wyrazić swój charakter, gdy jednoczy się z misją instytucji w której pracuje, ma poczucie samorealizacji, przynależności i stałości. Może wykonywać taką rolę zawodową, która ją inspiruje i motywuje do efektywnej pracy. Dodatkowo na efektywność mają wpływ trwałe cechy osobowości, kompetencje, które poprzez oddziaływania (szkolenia, warsztaty, treningi) ulegają modyfikacji. Coraz częściej pracodawcy sami dbają o rozwój swoich pracowników, już na początku ustalając z nimi etapy rozwoju w danej organizacji.

Inwestycja w siebie dziś, sukces jutro

Rozwój zawodowy jest coraz częściej doceniany przez pracodawców, którzy kształcą swoich pracowników w zakresie umiejętności menedżerskich, specjalistycznych, stylu i technik kierowania, metod i procedur pracy, czy relacji z klientami. Rozwój stawia przed pracownikiem wymagania, oczekiwania, wymusza nabywanie wiedzy, umiejętności, wzmacnianie pewnych zachowań. Impulsem rozwojowym są informacje zwrotne, z otoczenia, które wpływają na proces uczenia się. Zmiany wewnątrz i na zewnątrz organizacji powodują konieczność adaptowania się w nowych warunkach, co wymusza kształtowanie się pewnych kompetencji. Pracownik też sam odczuwa potrzebę rozwoju zawodowego, wynika to z zainteresowań, ambicji i motywacji. 

Na rozwój kompetencji zawodowych istotny wpływ mają również cele i dążenia. Istnieją pewne zależności mające wpływ na dynamikę rozwoju zawodowego. Badacze analizując fazy życia zawodowego stwierdzili, że wpływ czynników zewnętrznych i wewnętrznych nie jest jednakowy w różnych okresach kariery zawodowej. Dla pracowników o krótkim stażu, oraz nowozatrudnionych bardziej rozwijające są impulsy płynące z organizacji, w której pracują. Z kolei dla osób o długim stażu większą rolę w rozwoju zawodowym odgrywają impulsy wewnętrzne. Dlatego też nowemu pracownikowi należy poświęcić więcej uwagi, zachęcać do uczestnictwa w szkoleniach, treningach i w ten sposób ukierunkowywać jego rozwój. Trochę inaczej jest w przypadku osób z długim stażem, tu raczej należy stwarzać warunki do samorealizacji.

Na dynamikę rozwoju zawodowego wpływa również rodzaj wykonywanej pracy. Pojawia się tu następująca zależność: im bardziej wyniki pracy zależą od sprawności organizacyjnej, inteligencji, tym wcześniej pojawia się szczytowa pozycja i osiągnięcia zawodowe. Dlatego właśnie w niektórych branżach np.: marketing obserwuje się błyskawiczny rozwój kariery młodych ludzi. Warunki pracy i wymagania stwarzają możliwość szybkiego osiągnięcia sukcesu. Tempo rozwoju uzależnione jest od wielu czynników: stażu pracy, rodzaju wykonywanych zadań. Czynnikami, które wzbogacają rozwój zawodowy będą warunki materialno-społeczne, ale też postawa i osobowość zawodowa. Dążąc do rozwoju zawodowego należy brać pod uwagę takie zawody i specjalności, które w jak najmniejszym stopniu kontrastują z naszą osobowością i ją ograniczają.

Rozwój w modzie

Możliwość rozwoju zawodowego stanowi dla pracowników jedną z podstawowych wartości w życiu zawodowym. Nieadekwatne działania rozwojowe mogą rodzić poczucie frustracji i prowadzić do odejścia dobrych, wartościowych pracowników, którzy być może w innej pracy dostrzegą możliwości wykorzystania własnych kompetencji. Bardzo istotne jest tworzenie odpowiednich warunków wspierających pracowników w realizacji ich planów rozwojowych, integracji celów pracowników z celami organizacji. Jest wiele korzyści z takiego pojmowania rozwoju m.in.: podniesienie efektywności pracy, zmniejszenie rotacji pracowników, urealnienie planów zawodowych, radzenie sobie z wypaleniem zawodowym.

Rozwój zawodowy, to termin coraz bardziej popularny i modny. Firmy doradztwa personalnego wprowadzają na rynek różnorodne szkolenia, kursy, które pomagają ludziom świadomie i w odpowiedni sposób rozwijać swoją drogę zawodową. Tworzone są specjalne programy, które zarządzają rozwojem pracowników.

Rozwój zawodowy wymaga odpowiedniego, długofalowego zarządzania. Pracownik usatysfakcjonowany, zadowolony, doceniony to dobry i wydajny pracownik. Dzisiejszy rynek pracy, stwarza coraz więcej możliwości dla pracownika. Firmy kuszą swoich potencjalnych pracowników szerokim pakietem pozafinansowych korzyści, które są niczym innym jak inwestowaniem w rozwój zawodowy. Kluczowym aspektem staje się zadowolenie pracownika i motywowanie go w taki sposób, aby związał się z firmą na dłużej.

________________

Wykorzystano: "Aspekty rozwoju zawodowego człowieka"
Autor: Paulina Misiewicz,Specjalista ds.rekrutacji / Junior Consultant w Grupie Talents
Źródło: www.businessman.pl