Logo do druku

Branża farmaceutyczna w Polsce

Branża farmaceutyczna jest jednym z najszybciej rozwijających się sektorów zarówno w Polsce, jak i na świecie. Jej rozwój determinowany jest czynnikami społeczno-gospodarczymi - starzeniem się społeczeństwa, stopniem jego zamożności, koniunkturą, różnicami kursowymi, ale przede wszystkim - decyzjami urzędników. Ma to tym większe znaczenie, im droższy jest lek, gdyż jego opracowanie i produkcja wymaga wówczas większych nakładów.

W państwach Unii Europejskiej około 83% ceny leku pokrywane jest przez instytucje odpowiedzialne za zdrowie publiczne. W Polsce tym organem jest Narodowy Fundusz Zdrowia, a więc decyzje Ministerstwa Zdrowia dotyczące wpisu – lub jego braku – na listę leków refundowanych ma dla firm farmaceutycznych dużo większe znaczenie niż zjawiska gospodarcze.

Branża farmaceutyczna należy do najbardziej stabilnych działów gospodarki – ludzie chorowali, chorują i będą chorować, a wraz ze wzrostem zamożności społeczeństwa popyt na wyroby farmaceutyczne będzie rósł.

Wartość rynku

Według raportu PMR Research i PharmaExpert „Rynek farmaceutyczny i ochrony zdrowia w Polsce” w 2006 roku rynek farmaceutyczny w Polsce osiągnął wartość 20,4 miliarda złotych - 7,9% więcej niż w 2005 roku. Szczegółowy wzrost rynku farmaceutycznego w latach 2002 - 2007 przedstawia poniższy wykres:

 

Wartość rynku farmaceutycznego w Polsce, 2002-2007

 

Źródło: opracowanie własne

 

 W 2006 r. przychody z całokształtu działalności w produkcji wyrobów farmaceutycznych wzrosły o 10,3% w stosunku do 2005 roku natomiast przychody netto ze sprzedaży leków i wyrobów farmaceutycznych wzrosły o 15,4% i w stosunku do 2005r. i wynosiły 7 mld 243 mln zł.
W pierwszym półroczu 2008 roku wynik finansowy brutto w produkcji wyrobów farmaceutycznych wyniósł 703,3 milionów złotych i był wyższy o 14,4% niż w 2007 roku.

 

Produkcja wyrobów farmaceutycznych (PKD 24,4) 2007/2008

przedstawiciel medyczny - najlepsza praca

Źródło: GUS F-01, CIG MG

 

Na rynku obserwowany jest ciągle potencjał wzrostu zwłaszcza jeśli chodzi o wartość sprzedaży- według danych zamieszczonych w „Strategii dla przemysłu farmaceutycznego do 2008 roku” opracowanej przez ministerstwa Gospodarki i Pracy oraz Skarbu, ceny leków w Polsce są czterokrotnie niższe niż w Unii Europejskiej.

Stabilny wzrost wartości rynku farmaceutycznego determinuje potrzeboę firm farmaceutycznych na wykwalifikowanych pracowników. W I półroczu 2008 roku liczba pracujących w przedsiębiorstwach zatrudniających powyżej 49 osób wyniosła 24 147 osób, tj. o 1,0 % więcej niż w analogicznym okresie 2007 r. W tym okresie uległa polepszeniu wydajność pracy o 10,6% i wyniosła 264,8 tys. zł na jednego zatrudnionego. W 2005 r. wynosiła ona 422,4 tys. zł, w 2006 r. 474,8 tys. zł.

Handel zagraniczny

Wartość importu, który charakteryzuje się znaczną przewagą nad eksportem, w 2006 roku wynosił 3 638,7 mln USD (wzrost o 17,5% do roku poprzedniego). Natomiast w I półroczu 2008 roku import wyniósł 3 002,6 mln USD (wzrost o 42,7%), a eksport zwiększył się o 75,7% i jego wartość wyniosła 757,4 mln USD:

 

Wartość importu i eksportu (mln USD)

najlepsze oferty dla przedstawicieli medycznych

Źródło: GUS

 

Podmioty na rynku

Sektor branży farmaceutycznej nie jest jednorodny. Składa się na niego: producenci, dystrybutorzy, konsumenci krajowi i zagraniczni. Istotną rolę stanowi także państwo, które jest regulatorem rynku.

Apteki stanowią najbardziej liczną grupę na rynku farmaceutycznym. W Polsce działa około 12,5 tysiąca aptek, a jedna placówka przypada na około 3500 mieszkańców. Konkurencja wymusza więc tworzenie sieci aptek. Według IMS Health w 2005 roku w aptekach pracowało ok. 20 tysięcy farmaceutów i 35 tysięcy techników farmacji.

Na rynku istnieje około 670 hurtowni farmaceutycznych (jeszcze kilka lat wcześniej było ich prawie tysiąc). W większości są to niewielkie firmy, działające na rynku lokalnym.

Na polskim rynku farmaceutycznym dominują cztery największe firmy dystrybucyjne: Polska Grupa Farmaceutyczna S.A., Farmacol S.A., Apofarm S.A. oraz Torfarm. Jest to sytuacja podobna do standardów europejskich, gdzie w większości państw rynek zdominowany jest przez kilku dystrybutorów.

Rynek producentów jest w Polsce dość rozdrobniony. W 2002 roku działało 330 wytwórców farmaceutyków. Jednak 49% wartości rynku wytwarzanych jest przez 15 największych producentów – firmy polskie (np. Polpharma, Jelfa, Polfy) i zagraniczne, które w Polsce ulokowały swoje zakłady produkcyjne (np. GSK, Pliva, Lek).

Jednak 68% sprzedawanych w Polsce leków (pod względem wartości) pochodzi z importu. Najwięcej – z Francji (18%) i Niemiec (15%) a także ze Szwajcarii, Holandii, Wielkiej Brytanii i Włoch (wg „Strategii dla przemysłu farmaceutycznego do 2008 roku”), więc zdecydowana większość rynku (około 9,3 miliardów złotych) przechodzi w Polsce przez firmy, które zajmują się przede wszystkim – sprzedażą oraz promocją leków oraz działaniami, które powodują uzyskanie pozwolenia na sprzedaż (badania, rejestracja).

Elementem dopełniającym obraz rynku farmaceutycznego są firmy świadczące usługi na rzecz przedsiębiorstw farmaceutycznych, np. prowadzące na zlecenie badania kliniczne czy leasingujące przedstawicieli medycznych.

 

N.J.